vrijdag 16 januari 2026

Het Geuzenbos: van productiebos tot Rotterdams natuurjuweel

Drie ezels komen op me af. Waarschijnlijk verwachten ze dat ik hun eten geef, maar dat is niet toegestaan. De ezels lopen los in een natuurgebied en vinden hun voedsel ter plekke.
Al menigmaal zag ik Hooglanders grazen in het bos als ik van Oostvoorne naar de Maasvlakte reed. Het ligt ten oosten van het Oostvoornsemeer en wordt 'Geuzenbos' genoemd; een onverwachte groene oase nabij kranen en containers. Het werd tijd om dit eens nader te onderzoeken.
 
Vanaf een klein parkeerplaatsje loop je zo het gebied in. Grote elektriciteitsmasten staan op een rijtje. De grond wordt hier kort gehouden. Er zijn enkele poeltjes, afgescheiden door prikkeldraad. Volgens een artikel in Straatgras, een uitgave van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam zijn er hier tal van interessante  libellen en vlinders. Maar het is nazomer en het meeste is uitgebloeid. Er hangen nog wat verschrompelde rozenbottels aan stekelige struiken. Duindoorns geven het duingebied een grijsgroene tint.
Er loopt een dijk langs de westkant met aan de ene kant uitzicht op het Oostvoornsemeer en aan de andere kant op het vlakke gebied en iets verder het bos. Hoge elektriciteitsmasten geven de ligging van een leidingenstraat aan.

Halverwege komen drie ezels naar me toe. Ik mag ze niet voeren of aanraken, ze moeten 'wild' blijven. Twee runderen staan verderop rustig te grazen.

Van productiebos tot een natuurlijk en blijvend bos
Het Geuzenbos, zo'n dertien hectare groot, werd aangelegd op de Brielse Maasdam, een smalle landstrook tussen het Oostvoornse Meer en het Brielse Meer. Het was een initiatief van Havenbedrijf Rotterdam, als onderdeel van het groenplan voor het industriegebied Maasvlakte/Europoort. Het heeft 1,6 miljoen gulden gekost. Met de aanleg kreeg het saaie industrielandschap een gevarieerder aangezicht. De bodem bestond uit opgespoten zand en een laagje zogenaamde Euro-klei: klei gerijpt uit baggerspecie. 
Clown Bassie ter aanmoediging
Het bos werd aangeplant als productiebos, met het doel om binnen 20 jaar te worden gekapt. Op 11 november 1987 stopten zo'n 150 scholieren uit Westvoorne in totaal 600 van de 6500 geplande populieren in de grond onder aanmoedigingen van clown Bassie (van Adriaan). Naast populieren werden ook esdoorns en spaanse aken in strakke rijen aangeplant. De naam werd verzonnen door de Mildenburgschool in Oostvoorne, die destijds een prijsvraag won.
In de loop der tijd groeiden de bomen en werd het een dicht, monotoom bos. Maar sinds begin van deze eeuw richtte het beheer zich op het aanbrengen van meer variatie, zodat het bos een natuurlijker karakter zou krijgen. Er zijn verschillende kapvlakken en -stroken aangebracht en nog een paar bospoelen aangelegd, waar diverse soorten libellen en vlinders een ideale leefomgeving hebben gevonden.

Duinbeheer met lange oren; wilde ezels als groenbeheerder
Het gebied wordt begraasd door Schotse Hooglanders, paarden en Taurossen, die sterk lijken op de uitgestorven oerossen. Sinds begin 2025 zijn drie ezels ingezet voor een deel van het onderhoud. Onder de elektriciteitsmasten ligt een leidingstrook, waar diverse stoffen, zoals olieproducten, chemicaliën en industriële gassen door worden getransporteerd. Vanwege de veiligheid moet zo’n leidingstrook altijd kort gemaaid zijn. Normaal gesproken een fluitje van een cent, maar hier groeit een taaie woekeraar: Duindoornstruiken. Het is een van de favoriete eten van de uitgezette ezels: deze specifieke Spaanse wilde ezels behoren tot het ras van de Zamorano-Leonés en smikkelen graag van droge, ruige vegetatie. Geen maaimachine, alleen ezels die doen waar ze zin in hebben — toevallig precies wat nodig is. 
De inzet van deze ezels is slechts een proef, dat minimaal een jaar tot anderhalf jaar zal duren. Maar als ze effectief zijn bij het beheer van de duindoorn, kunnen ze permanent blijven.
De ezels doen waar ze voor komen: lekker knabbelen aan de stugge duindoorns. En terwijl de ezel de laatste duindoorn kortwiekt, doet het Geuzenbos wat het al jaren doet: uitgroeien tot een klein, maar bijzonder stukje Rotterdamse natuur.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten