Tussen slikken en spatborden: de verloren kustlijn van Voorne

Huidige strand (foto: Marian Groeneweg)

Het is net alsof ik in de wereld ben gestapt van het Verkade-album van Jac. P. Thijsse uit 1938. Voor me ligt een terrein waar wind en water het landschap hebben bepaald. Jonge duintjes, laag en vriendelijk van vorm, en ertussen weerspiegelt het water van moerassige plassen de lucht.

Aquarel Voerman - Verkade-album (1938) 

Ik kan me zo voorstellen hoe het gebied er zo'n 100 jaar geleden heeft uitgezien. Waar nu de enorme industrie van de Maasvlakte de horizon 'vervuilt', lag ooit het natuurgebied De Beer.

Natuurgebied 'De Beer'

Jac. P. Thijsse verwoordde het: 'De Beer heeft toch een apart bestaan, een bestaan van verlatenheid, vrijheid en rijkdom. Daar zijn wijde stranden en groote zandbanken, drasse slikken en groepen van duinen. [...] Het slib herbergt ruimen overvloed van klein leven, onuitputtelijke bron van voedsel voor visschen en vogels.'

Het natuurgebied De Beer is verdwenen aan het eind jaren 50 en het begin van de jaren 1960, toen de aanleg van de Europoort begon.

Het ontstaan van het autostrand

Vóór de afdamming van het Brielse Gat in 1952 was dit een klassiek Noordzeestrand: een open zee met eb en vloed. Het was een breed zandstrand met een boulevard waar de strandtram van de RTM (Rotterdamsche Tramweg Maatschappij) vanuit Rotterdam-Zuid naartoe reed. Het was destijds een rustige badplaats met slechts een paar strandtenten.

Verz: Marian Groeneweg

Mede door de aanleg van de tweede dam in 1966 werd de invloed van eb en vloed sterk ingeperkt. Er ontstond een open zandvlakte die ideaal bleek voor auto's; het strand werd een unieke plek waar je tot aan de vloedlijn kon rijden. Al vóór de Tweede Wereldoorlog kwamen er af en toe auto’s op het strand, meestal met als bestemming strandtent De Zeemeeuw, die in 1929 werd geopend.

Autostrand 1986 (Verz: Marian Groeneweg)

Het autostrand werd steeds drukker naarmate meer mensen een auto kregen, vooral omdat dit de enige plek in Nederland was waar voertuigen waren toegestaan. Het werd zo populair dat de grote aantallen auto’s zorgden voor verstoring van vogels en andere dieren. Daarom werd het autostrand in 2004, na jaren van discussie, definitief gesloten.

Huidig strand thv voormalig strandpaviljoen (foto: Marian Groeneweg)

Hoewel ik het nog steeds jammer vind dat je het strand niet meer met de auto kunt betreden, is de natuur die ervoor in de plaats is gekomen van ongekende schoonheid. Zo is de rust van Thijsse, bijna een eeuw later, toch weer een beetje teruggekeerd aan deze bewogen kust.